Masumlar Apartmanı kaç senesinde çekildi üzerine hazırlanmış bu rehberde Caglayanlarinsaat olarak işin özünü net biçimde aktarıyoruz.
Bir diziyi izlerken bazen yalnızca karakterlerin hikâyesine odaklanırız. Ancak biraz daha dikkatli baktığımızda aile ilişkilerinin, toplumun beklentilerinin ve geçmişten gelen alışkanlıkların insanların yaşamlarını nasıl şekillendirdiğini fark ederiz. da tam olarak bu noktada dikkat çeken yapımlardan biridir. Dizideki aile ilişkileri, bireysel korkular ve toplumsal baskılar, günlük hayatta karşılaşılabilen pek çok sosyolojik meseleyi düşündürür.
Peki, Masumlar Apartmanı kaç senesinde çekildi? Dizi hangi dönemde yayımlandı ve anlattığı aile hikâyesi toplumsal açıdan nasıl değerlendirilebilir?
, 15 Eylül 2020 tarihinde TRT 1 ekranlarında yayımlanmaya başladı. Yapım, 2020-2021 ve 2021-2022 televizyon sezonlarında izleyiciyle buluştu ve 24 Mayıs 2022 tarihinde yayımlanan 71. bölümüyle final yaptı.
Dizi, yönetmenliğini Çağrı Vila Lostuvalı’nın üstlendiği, senaryosu Deniz Madanoğlu ve Rana Mamatlıoğlu tarafından kaleme alınan bir dram yapımıdır. Gülseren Budayıcıoğlu’nun Madalyonun İçi adlı eserindeki hikâyelerden esinlenmiştir.
Dizinin çekim ve hazırlık süreci 2020 yılında başladı. Ancak çekimlerin tamamının yalnızca bir takvim yılı içinde gerçekleştiğini söylemek doğru olmaz. Yapım, iki televizyon sezonuna yayılan yayın süreci boyunca devam etti.
Masumlar Apartmanı’nın 2020 yılında izleyiciyle buluşması ayrıca önemlidir. Bu dönem, COVID-19 salgını nedeniyle ev yaşamının, aile içi ilişkilerin ve psikolojik dayanıklılığın daha fazla tartışıldığı bir dönemdi.
Bu durum dizinin başarısını tek başına açıklamaz. Bununla birlikte evin, aile bağlarının ve bireysel sınırların merkezde olduğu bir hikâyenin, insanların gündelik yaşamlarını yeniden değerlendirdiği bir dönemde yayımlanması dikkat çekicidir.
Sosyoloji, bireylerin davranışlarını yalnızca kişisel özellikleriyle açıklamaz. Aile, eğitim, ekonomik koşullar, kültür ve toplumsal normlar gibi unsurların insan yaşamını nasıl etkilediğini de inceler.
Masumlar Apartmanı, bu açıdan bireysel davranışlarla toplumsal yapı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için elverişli bir örnektir.
Toplumsal normlar, bir toplumda hangi davranışların uygun veya kabul edilebilir görüldüğünü belirleyen yazılı olmayan kurallardır. Aile içinde büyüklerin sözünü dinlemek, aile itibarını korumak ve belirli sorumlulukları yerine getirmek bu normların örnekleri arasında yer alabilir.
Dizide Safiye’nin aile içindeki kontrolcü tutumu ve geçmişte yaşanan olayların bugünkü ilişkilere etkisi, aile kurallarının bireysel özgürlüklerle çatışabileceğini gösterir.
Burada önemli bir ayrım vardır: Aile bağları her zaman baskı anlamına gelmez. Aile, aynı zamanda dayanışma ve güven kaynağıdır. Ancak koruma amacıyla başlayan davranışlar, zamanla bireyin karar verme özgürlüğünü sınırlandırabilir.
Dizide kadın karakterlerin aile sorumluluklarıyla kurduğu ilişki, cinsiyet rolleri açısından değerlendirilebilir. Özellikle ev işlerinin, bakım sorumluluklarının ve aile düzenini sürdürme görevinin kadınlarla özdeşleştirilmesi, toplumsal cinsiyet tartışmalarını gündeme getirir.
Safiye’nin ev düzenine ve aile üyelerinin davranışlarına yönelik hassasiyeti, yalnızca kişisel bir özellik olarak ele alınmamalıdır. Karakterin geçmiş deneyimleri ve aile içindeki sorumlulukları da davranışlarının anlaşılmasında önemlidir.
Bununla birlikte bu davranışları yalnızca kadın olmanın sonucu olarak açıklamak da eksik kalır. Bireysel geçmiş, aile içi ilişkiler ve psikolojik süreçler birlikte değerlendirilmelidir.
Güç ilişkileri, insanların kararları etkileyebilme ve başkalarının davranışlarını yönlendirebilme kapasitesiyle ilgilidir. Aile içinde bu güç, ekonomik bağımlılık, yaş, duygusal bağlar veya geçmişte yaşanan olaylar üzerinden şekillenebilir.
Masumlar Apartmanı’nda aile üyelerinin birbirleri üzerindeki etkisi, bireysel tercihlerin her zaman bağımsız biçimde oluşmadığını düşündürür. Bir kişinin kendi yaşamına ilişkin karar vermesi, bazen ailedeki diğer kişilerin beklentileriyle çatışabilir.
Bu durum kavramını da gündeme getirir. Aile içinde herkesin söz hakkına sahip olması, bireysel sınırlara saygı gösterilmesi ve sorumlulukların adil paylaşılması, sağlıklı toplumsal ilişkilerin temel unsurlarıdır.
Kültürel pratikler, toplumda kuşaktan kuşağa aktarılan alışkanlıkları, değerleri ve davranış biçimlerini kapsar. Aile büyüklerinin beklentileri, temizlik anlayışı, ev düzeni ve aileye bağlılık gibi konular bu kapsamda değerlendirilebilir.
Dizide geçmişte yaşanan olayların karakterlerin bugünkü yaşamlarını etkilemesi, kuşaklar arası aktarımın önemini ortaya koyar. Bununla birlikte her kültürel alışkanlığın baskıcı olduğunu söylemek doğru değildir. Aynı gelenekler bazı insanlar için aidiyet ve güven duygusu da oluşturabilir.
, insanların kaynaklara, fırsatlara ve karar alma olanaklarına aynı ölçüde erişememesi durumudur. Dizideki aile ilişkileri doğrudan ekonomik eşitsizlik üzerine kurulmasa da bireylerin özgürlük alanlarının aile içindeki konumlarına göre değişebilmesi, eşitsizlik kavramıyla ilişkilendirilebilir.
Bu noktada sosyolojik yaklaşım, karakterleri yalnızca doğru veya yanlış davranan kişiler olarak değerlendirmek yerine, içinde bulundukları koşulları anlamaya çalışır.
Dizideki aile ilişkilerini değerlendirmek için çeşitli sosyolojik ve psikolojik araştırmalardan yararlanılabilir. Ancak dizinin kendisi bilimsel bir saha araştırması değildir; karakterlerin davranışları bütün toplum adına genellenemez.
– Émile Durkheim: Toplumsal normların ve ortak değerlerin bireylerin davranışları üzerindeki etkisini incelemiştir. Bu yaklaşım, dizide aile kurallarının karakterlerin yaşamlarını nasıl şekillendirdiğini anlamaya yardımcı olur.
– Erving Goffman: The Presentation of Self in Everyday Life (1959) adlı eserinde insanların sosyal ortamlarda kendilerini nasıl sunduklarını ele alır. Bu yaklaşım, aile içinde sergilenen rollerle bireysel istekler arasındaki farkı değerlendirmek için kullanılabilir.
– Arlie Russell Hochschild: The Second Shift (1989) adlı çalışmasında ev içi emek ve aile sorumluluklarının paylaşımını incelemiştir. Bu çalışma, dizideki bakım yükü ve cinsiyet rolleri tartışmaları açısından anlamlı bir kaynak sunar.
Bu araştırmalar dizinin karakterleri hakkında doğrudan bilimsel kanıt oluşturmaz. Bunun yerine, hikâyeyi daha geniş toplumsal süreçlerle ilişkilendirmeye yardımcı olan kuramsal çerçeveler sağlar.
Masumlar Apartmanı, 2020 yılında yayımlanmaya başlayan ve 2022 yılında final yapan bir dizidir. Ancak yapımın önemi yalnızca yayın tarihinden kaynaklanmaz. Aile ilişkileri, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve bireysel özgürlükler üzerine düşündürmesi, onu sosyolojik açıdan da incelenebilir bir eser hâline getirir.
Diziyi değerlendirirken karakterlerin davranışlarını yalnızca kişisel tercihlerle açıklamak yerine, aile geçmişini, kültürel beklentileri ve toplumsal ilişkileri birlikte ele almak gerekir. Çünkü bireyler toplumu etkilerken toplum da bireylerin yaşam biçimlerini şekillendirir.
Sizce Masumlar Apartmanı’nda aile bağları hangi noktada dayanışmadan baskıya dönüşüyor? Dizideki karakterlerin yaşadığı çatışmalar, kendi çevrenizde gözlemlediğiniz toplumsal normları veya aile ilişkilerini hatırlatıyor mu? Düşüncelerinizi ve sosyolojik gözlemlerinizi paylaşabilirsiniz.
– TRT 1, Masumlar Apartmanı resmî dizi sayfası.
– Durkheim, É. (1895). The Rules of Sociological Method.
– Goffman, E. (1959). The Presentation of Self in Everyday Life.
– Hochschild, A. R. ve Machung, A. (1989). The Second Shift: Working Families and the Revolution at Home.
Bugünkü içeriğimiz burada tamamlandı; Masumlar Apartmanı kaç senesinde çekildi hakkında başka yazılarda tekrar buluşalım.